Hond hunkert…


<- Terug

|



Hond hunkert naar menselijk contact.

MIJN BAASJE BEGRIJPT ME NIET
Bron: Artikel Volkskrant, Maarten Keulemans.

We snauwen hem toe, geven hem een tik als hij stout is – maar begrijpen hem helemaal verkeerd. De Britse diergedragkundige John Bradshaw breekt een lans voor de trouwe viervoeter. En keert zich tegen de hondentrainers van televisie.

Schattig, zo’n hond – je moet hem alleen wél laten voelen wie de baas is. ‘Als je je hond niet heel duidelijk laat zien dat jij de baas bent, zal hij reageren met dominant of grillig gedrag’, schrijft ‘de hondenfluisteraar’ Cesar Millan. ‘De meeste honden willen domineren door middel van lichaamstaal, grommen, bijten of agressieve, fysieke intimidatie’, stelt nog zo’n kijkcijferkanon, de Brit Colin Tennant. It’s Me Or the Dog, heet op Animal Planet de hondenshow van Victoria Stilwell: er kan er maar één de roedel leiden.

Alsof zo’n hond een wolf is die telkens opnieuw getemd moet worden, verzucht academicus John Bradshaw van de Universiteit van Bristol op zijn beurt. ‘Het centrale misverstand’, zegt hij door de telefoon, ‘is dat honden zouden afstammen van wilde en behoorlijk agressieve dieren. Je moet ze dus disciplineren; dat is zelfs wat ze verwachten. Maar inmiddels weten we dat dat compleet onjuist is’.

Waarom? De hond stamt toch af van de wolf?
‘Jawel, maar ons beeld van wolvengemeenschappen is veranderd. Veel oudere studies zijn gedaan in dierentuinen, bij wolven die door toeval bij elkaar zijn gekomen. Daar zie je inderdaad agressie. Maar sinds we wolven in het wild zijn gaan bestuderen, beseffen we dat deze dieren juist in harmonie leven. De basis van de wolvengemeenschap is de familie. Vader en moeder en hun welpen, die als ze opgroeien nog enkele jaren bij hun ouders blijven om hen te helpen.’

Wat betekent dat voor de hond?
‘Mijn theorie is dat honden, toen we ze zo’n 30- tot 15 duizend jaar geleden gingen domesticeren, het onderscheid tussen de wolvenfamilie en de menselijke familie hebben vervaagd. De hond werd onderdeel van beide. Bovendien is de mate waarin ze agressief zijn, gaandeweg bijgesteld. Als je twee wolven bij elkaar zet die elkaar niet kennen, is de meest waarschijnlijke uitkomst dat ze gaan vechten. Maar als je twee honden bij elkaar zet, is de meest waarschijnlijke uitkomst dat ze gaan spelen.’

Dus de hond ziet ons in feite als soortgenoot?
‘Ook dat is een wijdverbreide misvatting: dat mensen en honden als het ware één roedel vormen, waarin wij onze positie moeten vinden. Het meeste onderzoek leert juist dat honden er twee volledig gescheiden systemen van regels en gedragsgewoontes op nahouden. Eén voor honden, en één voor de mens. Ze zien ons compleet anders.’

Waaruit blijkt dat?
‘Het spelgedrag tussen mens en hond wijkt structureel af van het spel tussen honden onderling. En uit Hongarije komt onderzoek naar de vocalisatie van honden – zeg maar, de manier waarop ze ‘praten’. Ook daaruit blijkt dat honden uitstekend begrijpen: dit is een menselijke context, dat die van honden. Hier gebruik ik andere gedragsregels en andere communicatie dan daar.’

Wat zijn we dan wel, in de ogen van een hond?
‘Ik denk een soort ouderfiguur. Honden worden doorgaans geboren in een menselijk huishouden, en hebben de ervaring dat er naast hun eigen moeder ook mensen voor hen zorgen. Zo leren ze onderscheid te maken tussen hun echte moeder en hun menselijke ouder. Ze leren: mensen zijn die dieren die voor je zorgen als je nog klein bent, als je voor het eerst de wereld leert kennen. Een soort ouders dus.’

Vreemd dus dat veel mensen hun hond nog altijd behandelen als een wild dier dat moet worden getuchtigd, schrijft Bradshaw in zijn net in het Nederlands verschenen boek Dit is de hond.

‘De ene na de andere studie toont aan dat je meer gehoorzame, ontspannen honden krijgt door ze te trainen op basis van het simpele feit dat ze je aandacht willen’, zegt hij. ‘Je kunt honden belonen met aandacht, en ze bestraffen door ze aandacht te onthouden.’ Een inzicht dat veel professionele hondentrainers al toepassen, vertelt Bradshaw. Nu de hondenfluisteraars van tv nog.

U schrijft dat straffen uitdelen vooral een truc is: anders zou het saaie televisie opleveren. Maar zo te zien werkt de strenge aanpak van Cesar Millan wél.
‘De bestraffingmethode belooft een snelle reparatie, het gedrag verandert misschien al in een paar minuten. En zo’n Millan is zeer vaardig in wat hij doet. Hij heeft zijn aanpak ook al aangepast. Maar mijn zorg is vooral dat mensen het volkomen verkeerd kunnen doen op basis van de tv. Dat is mijn probleem met trainers die straffen toepassen: in de handen van mensen die het maar half begrijpen, pakt zoiets slecht uit. Dat kan een hond veranderen van een dier dat potentieel gevaarlijk is in een dier dat echt gevaarlijk is.’

Noemt u eens iets?
‘Je kunt een hond gemakkelijk afleren om naar je te grommen door hem te straffen. Veel mensen doen het zo. De hond gromt en je straft hem. Wat je dan krijgt, is een hond die weet dat hij niet mag grommen: dan krijgt hij straf. Dus de volgende keer dat hij bang is en wil dat een mens weggaat, zal hij niet grommen maar bijten. Dan heb je de hond dus gevaarlijker gemaakt door hem te straffen. En dat gebeurt vaak.’

De hond moet wel begrijpen hoe straf en gedrag samenhangen.
‘De meeste hondenbezitters snappen dat niet. Je komt thuis, de hond heeft de kast overhoop gehaald en zit zogenaamd schuldig te kijken, dus je geeft hem straf. Terwijl er geen enkele manier is waarop een hond dat kan begrijpen. Honden hebben geen begrip van tijd, de straf moet dus direct volgen op het gedrag dat moet worden bestraft.’

Hoe zou het wel moeten?
‘Het begint met: hem belonen als hij het ongewenste gedrag niet meer vertoont. Stel je hebt een hond die altijd aanslaat als de deurbel gaat. Wat je nodig hebt, is een vriend die op de deur komt kloppen. Tot de hond stopt met blaffen: dan beloon je hem. Of je gaat met de hond spelen. Als hij aanslaat bij de deurbel, houd je op met spelen en negeer je hem. En pas als hij stopt met blaffen, ga je verder. Je moet de situatie die je wilt veranderen ensceneren, doorgaans met de hulp van een paar andere mensen.

Ook bij dat andere klassieke probleem: de hond die tegen je been aanrijdt?
‘Inderdaad. Mensen belonen dat gedrag door te gaan lachen, omdat ze zich beschaamd voelen. De hond krijgt dan aandacht en leert onbedoeld: goed, als er iemand op bezoek is, moet ik zijn been bespringen, een geweldig spel waarvoor ik veel lof krijg. Dat doorbreken, vergt dat je tegen je bezoek zegt: luister, als je naar mijn huis komt, doet de hond zus en zo, maar daar moet je niet op letten. De hond zal dan snel genoeg het idee krijgen: dit is eigenlijk helemaal niet leuk.’

En, tja, ze een tik geven?
‘Veel honden zullen dat interpreteren als een aanmoediging, een klopje. Het hangt af van de hond, maar hun pijngrens precies opzoeken, is nog best lastig. Je moet niet onderschatten: honden hunkeren naar menselijk contact. Zelfs als dat contact enig ongemak met zich meebrengt, zullen ze dat vaak voor lief nemen.’

Opeens begint hij weer over de hondentrainers van televisie: ‘Weet je? Door dat soort programma’s beseffen mensen niet meer goed dat het trainen van een hond een voortdurend proces is. Een levenstaak. Het trainen moet een natuurlijk onderdeel van de relatie zijn, niet iets dat je een paar minuutjes per week doet.’

Zijn moderne, stedelijk levende mensen eigenlijk nog wel geschikt voor een hond?
‘Kijk, als je een hond wilt voor alleen in het weekend… Dat is niet hoe een hond de wereld ziet. Een hond begrijpt niet wat een weekend is, en snapt niet wat het is om alleen te worden gelaten. Ze willen iedere dag menselijk gezelschap. Neem dan liever een kat. Dat is een advies dat ik wel aan mensen heb gegeven.’

Boek Dog Sense, vertaald als Dit is de hond (Nieuw Amsterdam; 416 pagina’s; € 22,95)

 

 

Delen via:
Share this page via Facebook Share this page via Twitter
This entry was posted in Hondsdol. Bookmark the permalink.

One Response to Hond hunkert…

  1. annemarie de haan says:

    en zo is het

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


1 + acht =